Migrena - gdzie boli i dlaczego? Umiejscowienie bólu głowy

Migrena, gdzie boli najczęściej

Kiedy pada pytanie, gdzie boli migrena, najkrótsza odpowiedź brzmi: zwykle po jednej stronie głowy. U większości osób ból obejmuje okolicę skroni, czoła i oczodołu, czyli przednio-boczną część głowy. Sama nazwa choroby wywodzi się zresztą z greckiego słowa oznaczającego ból połowy czaszki. Ból bywa pulsujący, jakby w skroni tętniła krew, i nasila się przy schylaniu albo wysiłku. Nie znaczy to jednak, że napad trzyma się sztywno jednego punktu, bo w miarę rozwoju potrafi obejmować coraz większy obszar i promieniować w stronę oka oraz karku.

Dlaczego migrena boli po jednej stronie

Za jednostronny charakter bólu odpowiada w dużej mierze nerw trójdzielny, główny nerw czuciowy twarzy i przedniej części głowy. W czasie napadu dochodzi do jego pobudzenia i uwolnienia substancji zapalnych, między innymi białka CGRP, które drażnią zakończenia bólowe po jednej stronie. Ponieważ pierwsza gałąź tego nerwu unerwia czoło, skroń i okolicę oka, ból migrenowy najczęściej właśnie tam jest odczuwany. To także tłumaczy, dlaczego napadowi tak często towarzyszy wrażenie ucisku za okiem oraz nadwrażliwość na światło.

Czy migrena zawsze boli z tej samej strony?

Nie. Choć pojedynczy napad zwykle dotyczy jednej połowy głowy, strona bólu potrafi się zmieniać, raz boli z prawej, innym razem z lewej, czasem nawet w obrębie tego samego napadu. U części chorych ból bywa od początku obustronny, a u dzieci obustronna lokalizacja jest wręcz częsta. Zwrócić uwagę warto natomiast wtedy, gdy głowa boli uporczywie zawsze po tej samej stronie i ból stopniowo narasta z napadu na napad. Taki sztywno jednostronny, postępujący ból lekarz ocenia dokładniej, żeby wykluczyć inne przyczyny niż migrena.

Ból skroni i czoła

Skroń to klasyczne miejsce bólu migrenowego. Wiele osób opisuje go jako pulsowanie tuż nad uchem albo przy zewnętrznym kąciku oka, czasem z tkliwością skóry, przez którą nieprzyjemne staje się nawet czesanie włosów czy dotyk oprawek okularów. Ból często rozlewa się stąd na czoło i nad brew. Ta przednio-skroniowa lokalizacja jest tak typowa, że sama w sobie nasuwa podejrzenie migreny, zwłaszcza gdy dołączają się nudności i chęć schowania się w ciemnym, cichym pokoju.

Ból za okiem i wokół oka

Ból ulokowany za okiem lub wokół oczodołu to również częsty obraz migreny. Bywa opisywany jako rozpieranie albo wciskanie gałki ocznej, po tej samej stronie co reszta bólu. Trzeba go odróżnić od objawów wzrokowych aury, takich jak migoczące zygzaki czy mroczki, które nie są bólem oka, lecz przejściowym zaburzeniem pracy mózgu. Piszemy o nich szerzej w tekście o migrenie ocznej. Bardzo silny, wyłącznie jednostronny ból wokół oka z zaczerwienieniem spojówki, łzawieniem i katarem po tej stronie, w krótkich, wyjątkowo intensywnych napadach, może z kolei wskazywać na klasterowy ból głowy. To odrębna choroba, która także wymaga oceny lekarza.

Ból karku i tyłu głowy

Ból karku oraz potylicy, czyli tyłu głowy, bywa mylnie przypisywany wyłącznie napięciu mięśni, tymczasem u wielu osób jest częścią napadu migreny. Sztywność i ból karku pojawiają się nierzadko już w fazie zwiastunów, zanim rozwinie się właściwy ból głowy, i utrzymują w jego trakcie. Wynika to z bliskiego sąsiedztwa dróg czuciowych karku i nerwu trójdzielnego, które w mózgu w praktyce się przenikają. Dlatego ból zaczynający się z tyłu głowy i wędrujący do skroni oraz oka wciąż może być migreną, a nie osobnym problemem z kręgosłupem.

Kiedy umiejscowienie bólu powinno zaniepokoić

Samo miejsce bólu rzadko bywa groźne, ale są sygnały, przy których ból głowy nie jest już typową migreną i wymaga pilnej oceny. Skontaktuj się z lekarzem, a w razie nagłego zagrożenia życia dzwoń pod numer 112, jeśli pojawi się:

• nagły, najgorszy w życiu ból głowy, który narasta w kilka sekund,
• ból zawsze po tej samej stronie, który stale narasta z napadu na napad,
• ból głowy z gorączką i sztywnością karku,
• osłabienie kończyny, zaburzenia mowy lub widzenia albo utrata przytomności,
• ból po urazie głowy lub pierwszy tak silny ból dopiero po pięćdziesiątym roku życia.

Poza sytuacją nagłą skontaktuj się z lekarzem także wtedy, gdy napady stają się częstsze lub silniejsze albo przestają reagować na dotychczasowe leki. Więcej o typowym przebiegu i objawach napadu znajdziesz na stronie objawy migreny.

Jak złagodzić ból migrenowy niezależnie od miejsca

Niezależnie od tego, w którym miejscu boli, leczenie napadu migreny wygląda podobnie. Przy łagodniejszych napadach pomagają dostępne bez recepty ibuprofen czy paracetamol, przyjęte możliwie wcześnie. Gdy to za mało, lekarz zaleca leki swoiste dla migreny, czyli tryptany, takie jak sumatryptan i rizatryptan, które przerywają napad i wydawane są na receptę. Warto też odpocząć w cichym, zaciemnionym pomieszczeniu i sięgnąć po lek na początku bólu, a nie dopiero w jego szczycie. Jak krok po kroku reagować na napad, opisujemy w poradniku napad migreny, co robić. O doborze leku zawsze decyduje lekarz po ocenie wywiadu, a receptę można dziś uzyskać także online.

Najczęstsze pytania o to, gdzie boli migrena