Migrena - objawy i przebieg napadu
Objawy migreny to coś więcej niż ból głowy. Napad ma swój przebieg, często zaczyna się na długo przed bólem i zostawia ślad jeszcze przez kilkanaście godzin po nim. Poniżej opisujemy, jak rozpoznać migrenę, jakie są jej fazy, czym jest aura oraz kiedy objawy powinny skłonić Cię do kontaktu z lekarzem.
Jak rozpoznać migrenę
Migrena to nie to samo co przygodny ból głowy po nieprzespanej nocy. To choroba neurologiczna z charakterystycznym zestawem objawów, które powtarzają się w kolejnych napadach. Lekarz rozpoznaje ją między innymi po tym, że ból ma określone cechy i łączy się z objawami ze strony układu pokarmowego oraz zmysłów.
| Cecha | Jak wygląda przy migrenie |
|---|---|
| Lokalizacja | najczęściej jednostronna, choć może obejmować obie strony lub zmieniać stronę między napadami |
| Charakter bólu | pulsujący, tętniący, rzadziej rozpierający |
| Nasilenie | umiarkowane do silnego, utrudnia codzienne czynności |
| Reakcja na ruch | ból nasila się przy wysiłku, schylaniu, wchodzeniu po schodach |
| Czas trwania | od 4 do 72 godzin, jeśli napad nie zostanie przerwany |
Fazy napadu migreny
Typowy napad migreny przechodzi przez cztery fazy, choć nie u każdego występują wszystkie i nie w każdym napadzie. Umiejętność rozpoznania wczesnych objawów bywa praktyczna, bo pozwala sięgnąć po lek doraźny odpowiednio wcześnie.
| Faza | Kiedy | Objawy |
|---|---|---|
| Zwiastuny (prodrom) | nawet 1-2 dni przed bólem | zmiany nastroju, ziewanie, wzmożony apetyt, sztywność karku, zmęczenie, częstsze oddawanie moczu |
| Aura | zwykle 5-60 minut przed bólem lub na jego początku | przemijające objawy wzrokowe, czuciowe lub dotyczące mowy |
| Ból | od 4 do 72 godzin | jednostronny, pulsujący ból z nudnościami i nadwrażliwością na bodźce |
| Faza ponapadowa (postdrom) | do 1-2 dni po bólu | zmęczenie, trudności z koncentracją, uczucie tak zwanego kaca migrenowego |
Wielu pacjentów uczy się rozpoznawać własne zwiastuny i dzięki temu reaguje szybciej. Warto zapamiętać, że tryptan działa najlepiej przyjęty na początku fazy bólu, a nie wtedy, gdy napad jest już w pełni rozwinięty.
Objawy aury migrenowej
Aura występuje u części osób z migreną, szacuje się, że dotyczy około jednej czwartej pacjentów. To zestaw przemijających objawów neurologicznych, które zwykle rozwijają się stopniowo w ciągu kilku minut i ustępują w ciągu godziny. Najczęstsza jest aura wzrokowa.
- Objawy wzrokowe: migoczący mroczek, zygzaki, błyski światła, ubytki w polu widzenia w postaci ciemnych lub jasnych plam.
- Objawy czuciowe: mrowienie lub drętwienie, które przesuwa się na przykład od dłoni w stronę twarzy.
- Objawy dotyczące mowy: przejściowa trudność z doborem słów.
Aura zwykle poprzedza ból głowy, ale bywa, że pojawia się razem z nim. Migrena bez aury jest częstsza niż migrena z aurą. Objawy aury są w pełni odwracalne. Jeśli jednak trwają dłużej niż godzinę, obejmują osłabienie siły mięśni albo pojawiają się pierwszy raz w życiu, trzeba je pilnie skonsultować z lekarzem, bo mogą wskazywać na inną przyczynę.
Objawy towarzyszące napadowi
Sam ból to nie wszystko. Migrenie niemal zawsze towarzyszą dodatkowe objawy, które dla wielu osób są równie uciążliwe jak sam ból głowy.
- Nudności, a czasem wymioty.
- Światłowstręt, czyli nadwrażliwość na światło, stąd potrzeba przebywania w ciemnym pomieszczeniu.
- Nadwrażliwość na dźwięk, a u części osób także na zapachy.
- Zawroty głowy i ogólne uczucie rozbicia.
Właśnie dlatego wiele osób w trakcie napadu szuka ciszy i ciemności, a każda aktywność pogarsza samopoczucie. Obecność nudności oraz nadwrażliwości na światło i dźwięk to jeden z sygnałów, który odróżnia migrenę od innych bólów głowy.
Migrena a napięciowy ból głowy
Objawy migreny bywają mylone z napięciowym bólem głowy, który jest znacznie częstszy. Różnice pomagają wstępnie zorientować się, z czym masz do czynienia, choć ostateczne rozpoznanie należy do lekarza.
| Cecha | Migrena | Napięciowy ból głowy |
|---|---|---|
| Charakter | pulsujący, tętniący | tępy, uciskający, jak obręcz |
| Lokalizacja | zwykle jednostronna | zwykle obustronna |
| Nasilenie | umiarkowane do silnego | łagodne do umiarkowanego |
| Reakcja na ruch | ból się nasila | zwykle bez zmian |
| Objawy dodatkowe | nudności, światłowstręt, fonofobia | zwykle brak lub niewielkie |
Kiedy objawy migreny wymagają pilnej pomocy
Nie każdy silny ból głowy to migrena. Niektóre objawy wymagają natychmiastowej oceny, bo mogą oznaczać poważną chorobę. W razie ich wystąpienia nie zwlekaj z kontaktem z lekarzem, a przy nagłym zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112.
- Nagły, bardzo silny ból, opisywany jako najgorszy w życiu, narastający w kilka sekund.
- Ból głowy z gorączką i sztywnością karku.
- Ból, który pojawił się po urazie głowy.
- Ból z narastającym osłabieniem, zaburzeniami mowy, widzenia lub świadomości, które nie ustępują.
- Pierwszy tak silny ból głowy po 50. roku życia.
- Aura trwająca dłużej niż godzinę lub połączona z niedowładem.
Jeśli migreny nawracają, zmienia się ich charakter albo dotychczasowe leczenie przestaje działać, również warto to omówić z lekarzem. Zmiana obrazu objawów zawsze zasługuje na ocenę.
Jak leczy się objawy migreny
Leczenie migreny idzie dwoma torami. Doraźnie przerywa się trwający napad, a profilaktycznie zmniejsza się liczbę napadów w miesiącu. To dwie różne grupy leków o różnym celu.
- Doraźnie stosuje się tryptany, takie jak sumatryptan i rizatryptan. Obkurczają rozszerzone naczynia mózgowe i przerywają ból. Działają najlepiej, gdy przyjmiesz je na początku fazy bólu. Przy łagodniejszych napadach pomagają też zwykłe leki przeciwbólowe.
- Profilaktycznie, gdy napady są częste, lekarz może zalecić topiramat przyjmowany codziennie, żeby napadów było mniej.
Tryptany i leki profilaktyczne są dostępne wyłącznie na receptę, ponieważ mają przeciwwskazania i wymagają oceny lekarza. E-receptę na lek na migrenę można uzyskać online, po wypełnieniu wywiadu medycznego i konsultacji. O tym, czy dany lek jest dla Ciebie odpowiedni, zawsze decyduje lekarz.
Masz objawy migreny? Zamów e-receptę na lek
Wypełnij krótki wywiad medyczny, a o wystawieniu recepty na tryptan zdecyduje lekarz. Konsultacja kosztuje 59 zł, a jeśli lekarz odmówi, zwracamy całą kwotę.
Zamów receptęNajczęstsze pytania o objawy migreny
Jak rozpoznać, że to migrena, a nie zwykły ból głowy?
Migrena to zwykle jednostronny, pulsujący ból o umiarkowanym lub dużym nasileniu, który nasila się przy wysiłku i łączy się z nudnościami oraz nadwrażliwością na światło i dźwięk. Zwykły napięciowy ból głowy jest częściej obustronny, tępy i uciskający, bez takich objawów towarzyszących. Ostateczne rozpoznanie stawia lekarz.
Ile trwa napad migreny?
Nieleczony lub nieskutecznie leczony napad migreny trwa od 4 do 72 godzin. Po ustąpieniu bólu przez kilkanaście godzin może utrzymywać się zmęczenie i trudności z koncentracją, czyli tak zwana faza ponapadowa.
Czy migrena zawsze boli po jednej stronie głowy?
Nie. Ból migrenowy najczęściej jest jednostronny, ale u części osób obejmuje obie strony głowy lub zmienia stronę między napadami. Sama jednostronność nie przesądza więc o rozpoznaniu.
Co to jest aura migrenowa?
Aura to zestaw przemijających objawów neurologicznych, które zwykle pojawiają się przed bólem. Najczęściej są to objawy wzrokowe, jak migoczący mroczek, zygzaki czy ubytki w polu widzenia, rzadziej mrowienie ciała lub trudność z mową. Aura występuje u części pacjentów i zwykle ustępuje w ciągu godziny.
Jakie objawy migreny wymagają pilnego kontaktu z lekarzem?
Pilnej oceny wymaga nagły, bardzo silny ból opisywany jako najgorszy w życiu, ból z gorączką i sztywnością karku, ból po urazie głowy, a także ból z narastającym osłabieniem, zaburzeniami mowy lub widzenia, które nie ustępują. W stanie nagłego zagrożenia życia należy dzwonić pod numer 112.
Czy na leki łagodzące objawy migreny potrzebna jest recepta?
Tryptany, takie jak sumatryptan i rizatryptan, oraz leki profilaktyczne są dostępne wyłącznie na receptę. Bez recepty kupisz jedynie zwykłe leki przeciwbólowe. E-receptę na lek na migrenę można uzyskać online po konsultacji z lekarzem, która kosztuje 59 zł.
Czy migrenę można wyleczyć?
Migrena jest chorobą przewlekłą, której zwykle nie da się całkowicie wyleczyć, ale można ją skutecznie kontrolować. Leczenie doraźne przerywa napady, a profilaktyka zmniejsza ich liczbę. Schemat dobiera lekarz na podstawie częstości i nasilenia objawów.
- Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy ICHD-3
- Charakterystyki Produktów Leczniczych (sumatryptan, rizatryptan, topiramat), Rejestr Produktów Leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta
Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu migreny oraz o rozpoczęciu, zmianie lub przerwaniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny.