Migrena - leczenie doraźne i profilaktyczne

Na czym polega leczenie migreny

Migrena to choroba przewlekła, więc leczenie nie polega na jednorazowym pozbyciu się problemu, tylko na jego kontrolowaniu. Cel jest podwójny: skutecznie przerwać napad, gdy już się pojawi, oraz sprawić, żeby napady były rzadsze i łagodniejsze. Tym dwóm celom służą dwie różne grupy leków, których nie należy ze sobą mylić.

U większości osób wystarcza samo leczenie doraźne. Profilaktykę dokłada się dopiero wtedy, gdy napady są na tyle częste lub uciążliwe, że doraźne przerywanie ich nie rozwiązuje problemu. O tym, czy i kiedy wprowadzić profilaktykę, decyduje lekarz na podstawie liczby dni z migreną w miesiącu.

Leczenie doraźne napadu migreny

Leczenie doraźne bierze się w chwili napadu, żeby go przerwać. Podstawą są tryptany, czyli leki działające na receptory serotoninowe. Obkurczają nadmiernie rozszerzone naczynia mózgowe i hamują uwalnianie substancji odpowiedzialnych za ból, dzięki czemu napad ustępuje. Przy łagodniejszych napadach część osób radzi sobie zwykłymi lekami przeciwbólowymi dostępnymi bez recepty.

Kluczowa jest pora przyjęcia leku. Tryptan działa najlepiej, gdy weźmiesz go wcześnie, przy pierwszych objawach bólu, a nie wtedy, gdy migrena jest już w pełni rozwinięta. Do najczęściej stosowanych tryptanów należą sumatryptan i rizatryptan, który ma zwykle nieco szybszy początek działania. Skuteczność poszczególnych tryptanów bywa różna u różnych osób, więc jeśli jeden nie pomaga, lekarz może zaproponować inny.

Tryptanów nie łączy się ze sobą ani z lekami z grupy ergotaminy. Nie stosuje się ich także przy chorobie niedokrwiennej serca, po zawale lub udarze oraz przy niekontrolowanym nadciśnieniu, dlatego przed wystawieniem recepty lekarz ocenia stan serca i naczyń.

Leczenie profilaktyczne migreny

Profilaktyka to codzienne przyjmowanie leku, którego zadaniem jest zmniejszenie liczby napadów, a nie przerwanie pojedynczego bólu. Rozważa się ją, gdy napady są częste, długie lub bardzo utrudniają funkcjonowanie, a leczenie doraźne nie wystarcza. Jednym z leków stosowanych w tym celu jest topiramat, pierwotnie lek przeciwpadaczkowy, który stabilizuje pobudliwość neuronów.

Leczenie profilaktyczne zaczyna się od małej dawki, którą zwiększa się powoli, żeby ograniczyć działania niepożądane. Efekt ocenia się dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania, dlatego lek bierze się codziennie, niezależnie od tego, czy danego dnia jest migrena. Jeśli profilaktykę trzeba odstawić, robi się to stopniowo, po konsultacji z lekarzem.

Leki na migrenę bez recepty a leki na receptę

W aptece bez recepty kupisz jedynie zwykłe leki przeciwbólowe, które mogą pomóc przy łagodniejszych napadach. Właściwe leki na migrenę, czyli tryptany oraz leki profilaktyczne, są dostępne wyłącznie na receptę. Wynika to z tego, że mają przeciwwskazania i interakcje, a ich stosowanie wymaga wcześniejszej oceny lekarskiej.

Recepta nie musi jednak oznaczać wizyty w gabinecie. E-receptę na lek na migrenę można uzyskać online, po wypełnieniu wywiadu medycznego i konsultacji z lekarzem. Lekarz analizuje zgłoszony przebieg migreny, przyjmowane leki i przeciwwskazania, a następnie decyduje, czy może wystawić receptę. Jeśli szukasz przeglądu tego, co realnie działa poza receptą, opisujemy to w osobnym artykule.

Uwaga na ból głowy z nadużywania leków

To jeden z powodów, dla których przy częstych napadach lepszym rozwiązaniem niż ciągłe zwiększanie liczby dawek doraźnych jest wprowadzenie profilaktyki. Zmniejszenie liczby napadów oznacza mniejsze zużycie leków doraźnych, a tym samym mniejsze ryzyko tego typu bólu głowy.

Wsparcie leczenia: styl życia i wyzwalacze

Leki to nie wszystko. Duża część kontroli nad migreną polega na rozpoznaniu i ograniczaniu wyzwalaczy, czyli czynników, które u danej osoby wywołują napad. Wyzwalacze bywają indywidualne, dlatego pomocne jest prowadzenie krótkiego dzienniczka napadów.

• Regularny sen, bez zarywania nocy i bez zbyt długiego spania w weekendy.
• Stałe pory posiłków i unikanie długich przerw w jedzeniu oraz odwodnienia.
• Ograniczanie znanych wyzwalaczy pokarmowych, jeśli je zauważysz, oraz alkoholu, który bywa wyzwalaczem napadu.
• Panowanie nad stresem i jego nagłym spadkiem, na przykład na początku weekendu.

Takie działania nie zastąpią leków, ale u wielu osób zmniejszają liczbę napadów i dobrze uzupełniają leczenie. Więcej o żywieniu przy migrenie piszemy w osobnym poradniku.

Kiedy leczenie migreny wymaga kontaktu z lekarzem

• Nagły, bardzo silny ból, opisywany jako najgorszy w życiu, narastający w kilka sekund.
• Ból głowy z gorączką i sztywnością karku lub ból po urazie głowy.
• Ból z narastającym osłabieniem, zaburzeniami mowy, widzenia lub świadomości, które nie ustępują.
• Pierwszy tak silny ból głowy po 50. roku życia.

Warto skonsultować się z lekarzem także wtedy, gdy dotychczasowe leczenie przestaje działać, napady stają się częstsze albo zmienia się ich charakter. Zmiana obrazu migreny zawsze zasługuje na ocenę i może oznaczać potrzebę modyfikacji leczenia.

Jak uzyskać e-receptę na lek na migrenę online

• Wypełniasz formularz medyczny o przebiegu migreny i przyjmowanych lekach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz analizuje wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot

Najczęstsze pytania o leczenie migreny