Migrena przed okresem - skąd się bierze i jak ją leczyć

Wiele kobiet zauważa, że najsilniejsze napady bólu głowy przychodzą regularnie na kilka dni przed miesiączką. To nie przypadek ani wymysł. Migrena menstruacyjna ma konkretną, hormonalną przyczynę, a jej przebieg bywa trudniejszy niż migreny w innych dniach cyklu. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego ból wraca przed okresem, jak przerwać napad i co można zrobić, żeby napady były rzadsze. O doborze leczenia zawsze decyduje lekarz.

Dlaczego migrena pojawia się przed okresem

Kluczem jest estrogen. W drugiej połowie cyklu, tuż przed miesiączką, jego poziom gwałtownie spada. Ten nagły spadek jest jednym z najsilniejszych wyzwalaczy napadu u kobiet podatnych na migrenę. Właśnie dlatego ból pojawia się najczęściej w tak zwanym okienku okołomiesiączkowym, które liczy się mniej więcej od dwóch dni przed krwawieniem do trzeciego dnia miesiączki.

Neurolodzy rozróżniają tu dwie sytuacje. W czystej migrenie menstruacyjnej napady pojawiają się wyłącznie w tym okienku wokół miesiączki i w żadnym innym momencie cyklu. Częstsza jest migrena związana z miesiączką, w której napady okołomiesiączkowe nakładają się na zwykłe migreny występujące także w inne dni. Obie postaci prawie zawsze przebiegają bez aury, czyli bez poprzedzających ból zaburzeń widzenia czy czucia. Jeśli chcesz odświeżyć podstawy, zajrzyj do tekstu o tym, czym jest migrena.

Czym różni się migrena menstruacyjna od zwykłej

To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo napady spod znaku miesiączki bywają po prostu trudniejsze. Częściej są dłuższe, silniejsze, słabiej reagują na leki i chętniej wracają po tym, jak raz ustąpią. Nie oznacza to, że nie da się ich opanować, ale czasem wymagają skuteczniejszego schematu niż pojedyncza tabletka. Prowadzenie prostego dzienniczka, w którym zaznaczasz dni napadów i dni miesiączki, bardzo pomaga lekarzowi potwierdzić związek z cyklem i zaplanować leczenie.

Jak przerwać napad migreny przed okresem

Leczenie doraźne, czyli przerywanie już rozpoczętego napadu, wygląda podobnie jak w innych dniach, ale warto działać stanowczo i wcześnie. Każdy lek na napad zadziała lepiej, gdy przyjmiesz go przy pierwszych objawach bólu, a nie wtedy, gdy migrena jest już w pełni rozwinięta.

Tryptany, takie jak sumatryptan czy rizatryptan, są dostępne wyłącznie na receptę, bo przed ich zastosowaniem lekarz musi ocenić stan serca i naczyń. Jak je przyjmować, opisujemy w poradniku jak stosować tryptany. Więcej praktycznych wskazówek na sam moment napadu znajdziesz w tekście napad migreny, co robić. O tym, co można kupić samodzielnie, piszemy w artykule o lekach na migrenę bez recepty.

Jak zmniejszyć liczbę napadów

Gdy napady wracają co miesiąc jak w zegarku, lekarz ma kilka dróg. Przy regularnym i przewidywalnym cyklu można rozważyć krótką profilaktykę okołomiesiączkową, czyli przyjmowanie leku tylko przez kilka dni wokół spodziewanej miesiączki, na przykład naproksenu lub długo działającego tryptanu. Taki schemat wyprzedza napad, zamiast go gonić. Jeśli migrena jest częsta również w inne dni, w grę wchodzi klasyczna profilaktyka codzienna, na przykład topiramat lub lek z grupy beta-blokerów. Pełny przegląd metod znajdziesz na stronie o leczeniu migreny.

Pomaga też pilnowanie wyzwalaczy, które w dniach okołomiesiączkowych działają mocniej: regularny sen, posiłki bez długich przerw, odpowiednie nawodnienie i ograniczanie stresu. Część kobiet odczuwa poprawę po magnezie stosowanym w drugiej połowie cyklu, ale jego przyjmowanie warto omówić z lekarzem. O produktach, które bywają wyzwalaczami, piszemy w tekście o diecie przy migrenie.

Migrena, hormony i antykoncepcja

Skoro przyczyną jest spadek estrogenu, kuszące wydaje się sięgnięcie po hormony. U części kobiet stałe, ciągłe podawanie dwuskładnikowej antykoncepcji rzeczywiście wygładza wahania i zmniejsza napady, ponieważ nie dochodzi do gwałtownego spadku poziomu estrogenu. To jednak nie jest decyzja do podjęcia na własną rękę.

Warto też wiedzieć, jak zmienia się migrena menstruacyjna w kolejnych etapach życia. U wielu kobiet migrena bez aury łagodnieje w ciąży, dzięki stabilnemu i wysokiemu poziomowi estrogenów. Z kolei w okresie okołomenopauzalnym napady często najpierw się nasilają, bo hormony gwałtownie się wahają, a po menopauzie zwykle słabną, gdy poziom estrogenu ustala się na niskim, stałym poziomie.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Do lekarza warto się wybrać już wtedy, gdy napady utrudniają życie, wracają co miesiąc lub leki bez recepty przestają wystarczać. Są też sytuacje, których nie wolno lekceważyć.

• Aura, czyli zaburzenia widzenia lub czucia, która pojawia się po raz pierwszy w życiu.
• Nagły, najsilniejszy w życiu ból głowy, inny niż Twoje zwykłe migreny.
• Ból głowy z osłabieniem kończyny, zaburzeniami mowy, drgawkami lub gorączką i sztywnością karku.
• Wyraźna zmiana charakteru bólu albo napady coraz częstsze mimo leczenia.

W nietypowych lub gwałtownych sytuacjach skontaktuj się pilnie z lekarzem, a przy nagłym zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112. W spokojniejszych okolicznościach wystarczy planowa konsultacja, na której lekarz oceni przebieg migreny i dobierze leczenie do Twojego cyklu.

Najczęstsze pytania o migrenę przed okresem